Ποια είναι τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη;

Οι κύστεις των ωοθηκών αποτελούν ένα εξαιρετικά συχνό γυναικολογικό εύρημα, το οποίο αφορά γυναίκες κάθε ηλικίας, από την εφηβεία έως και την εμμηνόπαυση. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων πρόκειται για καλοήθεις, λειτουργικούς σχηματισμούς γεμάτους με υγρό, οι οποίοι αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού κύκλου και υποχωρούν αυτόματα. Παρ’ όλα αυτά, αρκετές γυναίκες αναρωτιούνται ποια είναι τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη και πότε μία τέτοια κατάσταση χρήζει άμεσης ιατρικής αξιολόγησης.

Τι είναι η κύστη ωοθήκης και πώς δημιουργείται;

Η ωοθήκη είναι ένα όργανο του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος με διπλό ρόλο: την παραγωγή ωαρίων και την έκκριση ορμονών, όπως τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη. Κατά τη διάρκεια ενός τυπικού κύκλου, ένα ωοθυλάκιο αναπτύσσεται ώστε να απελευθερώσει ένα ωάριο. Εάν το ωοθυλάκιο δεν σπάσει ή αν συγκεντρώσει υγρό μετά την ωορρηξία, σχηματίζεται μία λειτουργική κύστη.

Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες κύστεων, όπως:

Λειτουργικές κύστεις: Περιλαμβάνουν τις ωοθυλακικές κύστεις και τις κύστεις του ωχρού σωματίου, οι οποίες συνήθως δεν προκαλούν ανησυχία.
Ενδομητριώματα : Σχετίζονται άμεσα με την ενδομητρίωση και περιέχουν παλαιό αίμα.
Δερμοειδείς κύστεις: Περιέχουν ιστούς όπως τρίχες, δέρμα ή δόντια και αποτελούν συγγενείς ανωμαλίες.
Κυσταδενώματα: Καλοήθεις όγκοι που προέρχονται από το εξωτερικό επιθήλιο της ωοθήκης και μπορεί να περιέχουν ορώδες ή βλεννώδες υγρό.

Πολλές από αυτές τις κύστεις παραμένουν ασυμπτωματικές για μεγάλο χρονικό διάστημα. Όταν όμως μεγαλώσουν σε μέγεθος ή ασκήσουν πίεση στα γειτονικά όργανα, εκδηλώνονται σαφή συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει ακόμη: Καρκίνος ωοθηκών: Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να περάσουν απαρατήρητα

Τα πιο κοινά συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη

Σε αρκετές περιπτώσεις, η πρώτη υποψία ξεκινά από ασαφείς ενοχλήσεις στο κατώτερο τμήμα της κοιλιάς. Τα βασικά συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη περιλαμβάνουν:

Πυελικό άλγος: Συνήθως εντοπίζεται στη μία πλευρά της κάτω κοιλιάς, εκεί όπου βρίσκεται η πάσχουσα ωοθήκη. Μπορεί να εμφανίζεται ως ένας υπόκωφος, συνεχής πόνος ή ως ξαφνικό τσίμπημα.
Αίσθημα βάρους ή πληρότητας: Η γυναίκα νιώθει συχνά ένα έντονο βάρος στην πύελο, το οποίο δεν υποχωρεί εύκολα.
Φούσκωμα και μετεωρισμός: Η διόγκωση της κοιλιάς και το αίσθημα πίεσης συγχέονται συχνά με γαστρεντερικές διαταραχές.
Δυσφορία κατά τη σεξουαλική επαφή: Ορισμένες κύστεις προκαλούν βαθύ πυελικό πόνο κατά τη διάρκεια ή μετά τη συνουσία.

Αυτά τα χαρακτηριστικά συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη ενδέχεται να αυξομειώνονται ανάλογα με τη φάση του κύκλου, με αποτέλεσμα να παραπλανούν και να καθυστερούν την επίσκεψη στον ειδικό.

Διαταραχές του κύκλου και ορμονικές ενδείξεις

Οι λειτουργικές κύστεις, λόγω της παραγωγής οιστρογόνων ή προγεστερόνης, επηρεάζουν άμεσα τον εμμηνορροϊκό κύκλο. Σε αυτή την κατηγορία, τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη εκδηλώνονται κυρίως με:

Ακανόνιστη περίοδο: Καθυστέρηση της εμμήνου ρύσεως ή εμφάνιση κύκλων με ασυνήθιστα μικρή διάρκεια.
Μηνορραγία ή μητρορραγία: Εμφάνιση ασυνήθιστα έντονης αιμορραγίας κατά την περίοδο ή σταγόνων αίματος ενδιάμεσα στους κύκλους.
Επώδυνη περίοδο (δυσμηνόρροια): Έντονες κράμπες που δεν υπήρχαν στο παρελθόν ή επιδείνωση του υπάρχοντος άλγους.

Επιπλέον, ορισμένες περιπτώσεις συνδέονται με ευαισθησία στο στήθος, ναυτία και μεταβολές στη διάθεση, γεγονός που αποδεικνύει ότι τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην περιοχή της λεκάνης.

Πίεση σε γειτονικά όργανα: Ουροποιητικό και πεπτικό σύστημα

Όταν μια κύστη ξεπεράσει ένα συγκεκριμένο μέγεθος (συνήθως πάνω από 5 εκατοστά), αρχίζει να ασκεί μηχανική πίεση στην ουροδόχο κύστη ή στο έντερο. Σε τέτοιες καταστάσεις, τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη αντανακλούν στη λειτουργία των γύρω συστημάτων:

Συχνουρία ή επιτακτική ούρηση: Η πίεση στην ουροδόχο κύστη μειώνει τη χωρητικότητά της, οδηγώντας σε συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα χωρίς την παρουσία ουρολοίμωξης.
Δυσκολία στην πλήρη κένωση της κύστης: Αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει ποτέ ολοκληρωτικά.
Δυσκοιλιότητα ή επώδυνη αφόδευση: Εάν η κύστη εντοπίζεται στο οπίσθιο τμήμα της πυέλου, πιέζει το ορθό, προκαλώντας δυσκολία στις κενώσεις.

Όταν συνυπάρχουν πεπτικές και ουρολογικές ενοχλήσεις, η διερεύνηση πρέπει πάντοτε να περιλαμβάνει το ενδεχόμενο να πρόκειται για συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη, ώστε να αποκλειστεί μια γυναικολογική αιτία πριν από άλλες επεμβατικές εξετάσεις.

Οξέα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη και επείγουσες καταστάσεις

Παρότι οι περισσότερες κύστεις εξελίσσονται ομαλά, υπάρχουν επιπλοκές που απαιτούν άμεση χειρουργική παρέμβαση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη μετατρέπονται από ήπια σε ιδιαίτερα οξεία:

Συστροφή ωοθήκης: Μια μεγάλη κύστη μπορεί να προκαλέσει συστροφή της ωοθήκης γύρω από τον μίσχο της, διακόπτοντας την παροχή αίματος. Αυτό προκαλεί αιφνίδιο, αφόρητο πόνο στη μία πλευρά, ο οποίος συνοδεύεται από έντονη ναυτία, έμετο, ταχυκαρδία και εφίδρωση.
Ρήξη κύστης: Το σπάσιμο μιας κύστης οδηγεί σε διαρροή υγρού ή αίματος στην περιτοναϊκή κοιλότητα. Εκδηλώνεται με ξαφνικό, οξύ άλγος, αδυναμία, ζάλη και τάση για λιποθυμία.
Επιμόλυνση: Αν και σπάνια, μια κύστη μπορεί να μολυνθεί, προκαλώντας πυρετό, ρίγος και διάχυτο κοιλιακό άλγος.

Εάν μια γυναίκα διαπιστώσει τέτοια δραματική επιδείνωση, δεν πρέπει να αγνοήσει τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη, καθώς η έγκαιρη διάγνωση προστατεύει τη βιωσιμότητα της ωοθήκης και τη γενική υγεία.

Διάγνωση, διαφορική διάγνωση και παρακολούθηση

Η επιβεβαίωση της ύπαρξης μιας κύστης πραγματοποιείται μέσω ενός οργανωμένου διαγνωστικού πρωτοκόλλου:

Διακολπικό υπερηχογράφημα: Αποτελεί τη μέθοδο εκλογής. Παρέχει πληροφορίες για τη διάμετρο, τη σύσταση (κυστική, συμπαγής, μικτή) και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του σχηματισμού.
Υπερηχογράφημα Doppler: Αξιολογεί την αιμάτωση της κύστης, βοηθώντας στον διαχωρισμό μεταξύ καλοήθων και ύποπτων βλαβών.
Μαγνητική Τομογραφία (MRI) κάτω κοιλίας: Χρησιμοποιείται σε σύνθετες ή ασαφείς περιπτώσεις για λεπτομερέστερη απεικόνιση των ιστών.
Εργαστηριακός έλεγχος: Περιλαμβάνει γενική αίματος, ορμονικό προφίλ και καρκινικούς δείκτες, ειδικά όταν η γυναίκα βρίσκεται στην εμμηνόπαυση ή όταν η απεικόνιση εμφανίζει άτυπα στοιχεία.

Η συστηματική καταγραφή για το πώς εξελίσσονται τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη επιτρέπει στον γιατρό να αποφασίσει αν ενδείκνυται η απλή παρακολούθηση με υπερήχους ανά τακτά διαστήματα ή αν απαιτείται χειρουργική αφαίρεση (λαπαροσκόπηση).

Δείτε ακόμη: Κυστικό μόρφωμα ωοθήκης: Τι μπορεί να σημαίνει και πότε χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος;

Συντηρητική αγωγή ή χειρουργική αντιμετώπιση για τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη

Η αντιμετώπιση εξατομικεύεται με βάση την ηλικία της ασθενούς, το μέγεθος, τον τύπο της κύστης και τη σοβαρότητα που παρουσιάζουν τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη:

Συντηρητική παρακολούθηση: Εφαρμόζεται σε απλές, μικρές κύστεις σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Πολλές κύστεις απορροφώνται μόνες τους εντός 2 έως 3 κύκλων.
Φαρμακευτική αγωγή: Η χορήγηση αντισυλληπτικών δισκίων δεν εξαφανίζει μια ήδη υπάρχουσα κύστη, αποτρέπει όμως τη δημιουργία νέων ωοθυλακίων σε γυναίκες με υποτροπιάζουσες λειτουργικές κύστεις.
Χειρουργική εξαίρεση (Κυστεκτομή ή Ωοθηκεκτομή): Προτιμάται όταν η κύστη υπερβαίνει τα 5-6 εκατοστά, επιμένει για μήνες, έχει συμπαγή στοιχεία, προκαλεί έντονο πόνο ή ενέχει υποψία κακοήθειας. Η λαπαροσκοπική ή ρομποτική προσέγγιση προσφέρει ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο και ταχεία ανάρρωση.

Η έγκαιρη αναγνώριση για τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη προλαμβάνει τυχόν επιπλοκές και επιτρέπει τη διατήρηση της γονιμότητας.

Η σωστή και υπεύθυνη αξιολόγηση κάθε γυναικολογικής πάθησης απαιτεί εξειδικευμένη επιστημονική προσέγγιση. Σε περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη επιμένουν, παρουσιάζουν ύποπτα υπερηχογραφικά ευρήματα ή απαιτούν εξειδικευμένη χειρουργική παρέμβαση, η συμβουλή ενός έμπειρου ειδικού είναι καθοριστική. Ο Δρ. Γεώργιος-Μάριος Μακρής, Γυναικολόγος-Ογκολόγος στην Αθήνα, διαθέτει βαθιά κλινική και χειρουργική εμπειρία στη διαχείριση σύνθετων γυναικολογικών και ογκολογικών περιστατικών, προσφέροντας εξατομικευμένη διάγνωση και σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές λύσεις για κάθε γυναίκα.

Ποια είναι τα συμπτώματα κύστης στην ωοθήκη;